First Technical Report-Project -Utilization of forest biomass (logging residues) for production and standardization of the refined solid biomass fuels. Impact on forest ecosystems.

05/2014 to 09/2014

1η  ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΓΟΥ

1η φάση έργου (Περίοδος 25 Μαϊου έως 30 Σεπτεμβρίου 2014)

 Στη πρώτη φάση του έργου υλοποιήθηκαν τα παρακάτω:

1ο Πακέτο εργασίας  (Προσδιορισμός είδους και ποσοτήτων υπολειμμάτων υλοτομίας)

Δράση 1.1. Σχεδιασμός και οργάνωση λήψης στοιχείων υπαίθρου.

Σχεδιάσθηκε η δειγματοληψία και ο τρόπος λήψης στοιχείων για τον προσδιορισμό των υπολειμμάτων υλοτομίας σε συστάδες ελάτης και οξιάς  (δάσος  Περτουλίου και δασικό συγκρότημα Αριδαίας, αντίστοιχα). Με βάση βιομετρικά δεδομένα των συστάδων (αριθμός, ηλικία δένδρων, στηθιαία διάμετρος) προσδιορίσθηκε ο αριθμός και το μέγεθος (έκταση) των υλοτομιών (2.000 m2 για την ελάτη και 2.500 m2 για την οξιά) και επελέγησαν δύο ποιότητες τόπου για κάθε είδος (ΙΙ και ΙV για την ελάτη και ΙΙ και  ΙΙΙ για την οξιά). Καθορίσθηκαν τα υλοτόμια και καθορίσθηκε  ο τρόπος διαχωρισμού των υπολειμμάτων και κατάταξης τους σε κλάσεις (χονδρά κλαδιά, λεπτά κλαδιά, κλαδίσκοι με τις βελόνες ή τα φύλλα, κορυφές, φλοιός και πρέμνα)

Δράση 1.2. Υλοτομία και προσδιορισμός ποσοτήτων υπολειμμάτων.

    Με βάση το σχεδιασμό της λήψης στοιχείων που έγινε στην προηγούμενη δράση,  πραγματοποιήθηκε  η υλοτομία των επισημασμένων δένδρων σε κάθε υλοτόμιο, η αποκλάδωση, η αποκορύφωση, η αποφλοίωση, ο τεμαχισμός του κορμού σε τεχνική ξυλεία και καυσόξυλα και  διαχωρίστηκαν τα υπολείμματα κάθε δένδρου χωριστά στις προβλεπόμενες κλάσεις.

Ειδικότερα:

  1. Για την ελάτη: Υλοτομήθηκαν συνολικά 42  δένδρα σε συνολική έκταση 8 στρεμμάτων (30 δένδρα στις συστάδες της ποιότητας τόπου ΙΙ και σε  12 δένδρα στις  συστάδες  της ποιότητας τόπου ΙV.
  2. Για την οξιά: υλοτομήθηκαν συνολικά 45 δένδρα σε συνολική έκταση 10 στρεμμάτων (23 στις συστάδες της ποιότητας τόπου ΙΙ και σε  22 δένδρα στις  συστάδες  της ποιότητας τόπου ΙΙΙ). Μία συστάδα της ΙΙ ποιότητας τόπου ήταν μικτή με οξιά και δρυ. Από τη συστάδα αυτή υλοτομήθηκαν  5 δένδρα οξιάς και 5 δρυός.

Μετά την υλοτομία τα υπολείμματα ζυγίστηκαν  χωριστά για κάθε δένδρο και κάθε κλάση. Η ζύγιση των υπολειμμάτων έγινε με φορητό ζυγό. Για κάθε δένδρο που υλοτομήθηκε μετρήθηκε επίσης η μέση διάμετρος και το μήκος όλων των κορμοτεμαχίων που προέκυψαν μετά το τεμαχισμό του δένδρου προκειμένου να προσδιορισθεί ο όγκος τους και ο όγκος όλου του κορμού(και μετέπειτα να υπολογισθεί το βάρος τους).

Για την υλοτομία, συγκομιδή, ταξινόμηση, ζύγισμα και μεταφορά των υπολειμμάτων προσελήφθηκαν δύο (2) εργάτες  στο Περτούλι και τέσσερις (4) εργάτες στην Αριδαία.

     Από κάθε είδος ξύλου και κλάση υπολειμμάτων πάρθηκαν  αντιπροσωπευτικά δείγματα και μεταφέρθηκαν  στο Εργαστήριο Δασικής Τεχνολογίας του ΑΠΘ και στο Εργαστήριο Μηχανικής Τεχνολογίας Ξύλου του ΤΕΙ για τον εργαστηριακό προσδιορισμό της υγρασίας και για την υλοποίηση των πακέτων εργασίας ΠΕ2 και ΠΕ3.

3ο  Πακέτο εργασίας (Παραγωγή και αξιολόγηση εξευγενισμένων στερεών καυσίμων βιομάζας) :

Δράση 3.1. Παραγωγή συμπυκνωμάτων

 Μετά από σχετική αναζήτηση, βρέθηκε ένας ιδιωτικός φορητός κλαδοκαταστροφέας (θρυμματιστής κλαδιών) στη Φαρκάνη, αγροτικό χωριό κοντά στα Τρίκαλα και μεταφέρθηκαν εκεί από το δάσος  του Περτουλίου ορισμένες ποσότητες  διαφόρων κατηγοριών υπολειμμάτων και θρυμματίσθηκαν σε ξυλοτεμαχίδια . Ένα μέρος των θρυμμάτων μεταφέρθηκε στο Εργαστήριο   Μηχανικής Τεχνολογίας Ξύλου του ΤΕΙ και ένα μέρος στο Εργαστήριο Δασικής Τεχνολογίας, ΑΠΘ για δοκιμές προκατεργασίας και παραγωγής πελλετών.

Στα παραπάνω εργαστήρια μεταφέρθηκαν επίσης σημαντικές ποσότητες υπολειμμάτων και ξύλου ελάτης από το Περτούλι και οξιάς από την Αριδαία για την προετοιμασία των υλικών (θρυμματισμός, ξήρανση, κοσκίνισμα), την παραγωγή και την αξιολόγηση των  πελλετών.

Στα πλαίσια της δράσης αυτής αγοράσθηκαν επίσης ένας σφυρόμυλος για επαναθρυμματισμό των ξυλοτεμαχιδίων, μία ειδική πρέσα παραγωγής πελλετών και ένα ειδικό υγρόμετρο μέτρησης υγρασίας ξυλοτεμαχιδίων και πελλετών. Με τα νέα μηχανήματα παράχθηκαν δοκιμαστικά μικροποσότητες πελλετών σε συνθήκες που πρότεινε κατ΄αρχήν ο κατασκευαστής της πρέσας.

4ο Πακέτο εργασίας (Ποσοτικός και ποιοτικός προσδιορισμός ανόργανων θρεπτικών συστατικών. Εκτίμηση απωλειών από το οικοσύστημα) έγιναν τα παρακάτω:

Δράση 4.1. Προσδιορισμός ανόργανων συστατικών και αζώτου στα δασικά προϊόντα και στα υπολείμματα υλοτομιών.

    Στην δράση αυτή πάρθηκαν  αντιπροσωπευτικά δείγματα από: 1.  ξύλο και φλοιό  κορμοτεμαχίων  και 2. από όλες τις κλάσεις των υπολειμμάτων ανά δασοπονικό είδος (ελάτη και οξιά), ποιότητα τόπου και υλοτόμιο που υλοτομήθηκαν και ταξινομήθηκαν στη Δράση 1.2.  Τα δείγματα μεταφέρθηκαν στο εργαστήριο και θα προετοιμασθούν κατάλληλα δοκίμια για τον προσδιορισμό της τέφρας, του αζώτου και των κυριότερων μεταλλικών μακρο- και ιχνοστοιχείων (φωσφόρου, καλίου, ασβεστίου, νατρίου, σιδήρου, χαλκού, μαγγανίου, ψευδαργύρου κ.α.).

Δράση Δ 4.2. Προσδιορισμός θρεπτικών στοιχείων εδάφους

    Στα πλαίσια της δράσης αυτής έγιναν εδαφοτομές στις συστάδες μέσα στα  υλοτόμια όπου έγιναν οι υλοτομίες, η ταξινόμηση και ο προσδιορισμός του βάρους των υπολειμμάτων. Έγιναν 4 εδαφοτομές (από δύο σε κάθε ποιότητα τόπου) από τα υλοτόμια της ελάτης  στο Περτούλι και 4 εδαφοτομές από τα υλοτόμια της οξιάς στην Αριδαία . Δίπλα από κάθε εδαφοτομή πάρθηκαν επίσης δείγματα δασικού τάπητα. Δείγματα εδάφους και δασικού τάπητα μεταφέρθηκαν στο Εργαστήριο Εδαφολογίας του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος και άρχισε η προετοιμασία τους  για τον ποιοτικό και ποσοτικό προσδιορισμό του αζώτου και των κυριότερων μεταλλικών μακρο- και ιχνοστοιχείων (φωσφόρου, καλίου, ασβεστίου, νατρίου, σιδήρου, χαλκού, μαγγανίου, ψευδαργύρου κ.α.) του εδάφους.

5ο Πακέτο εργασίας (δημοσιότητα- διάχυση αποτελεσμάτων του έργου):

Το πρόγραμμα αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Εργαστηρίου Δασικής Τεχνολογίας του ΑΠΘ και στις ιστοσελίδες του ΚΑΠΕ και Διαβαλκανικού Κέντρου Περιβάλλοντος.